Modernisme i Montmartre

I 1897 malte franske Camille Pissarro kunstverket “The Boulevard Montmartre at Night”, som er første illustrasjonsbilde i kapittlet om modernismen i læreboka vår Spenn.

Vi skal starte med modernismen i norskundervisningen nå, og derfor valgte jeg å ta dette maleriet fra denne epoken og skrive litt om hva jeg synes om det, og kanskje se hvilke modernistiske trekk jeg kan finne. Med en gang jeg så dette bildet i boka, tenke jeg “så rart, så utydelig.. så interessant!”. Først så jeg bare tilfeldige fargeklatter og skulle til å bla videre, men etter litt nærmere titting kunne jeg se en gate med lykter i midten og hus med butikker og kafeer nedover langs sidene. Til tross for utydeligheten, er det et bilde med dybde, og det fanget interessen min. Det er noe ved det. Utydeligheten jeg først så, ville jeg finne ut av. “Hva ser jeg egentlig?” Ved å ha bildet på litt avstand, kunne jeg se mer.

Det er kveld i den nordlige bydelen Montmartre i Paris, og enda er det noen mennesker ute og går. Gatelyktene er tent, og lyset fra butikkene ligger utover fortauet. Et tre strekker seg oppover langs med det nærmeste huset, og videre nedover gata kan vi kimte flere. Det er trær nedover på den andre siden av gata også, det er jo en allé.. På veien ser vi kjøretøy. De ser helt prikk like ut, der de står parkert etter hverandre på begge sider av alleen. Fortsatt er det noen som kjører. Én eller kanskje to. De skal sikkert skynde seg hjem og sove, det er jo sent på kvelden. Veien er våt, for det regnet tidligere på dagen. Ganske kraftig også. Så mye at alleen nærmest ser ut som et basseng..!

“The Boulevard Montmartre at Night” er et ganske flott maleri i grunn. Det er mye flottere nå, enn det var for en time siden.

Ingvild

Bilde: hentet fra nettsidene til National Gallery i London.

Tolkning av ‘Matt. 18.20’

Sist veke las vi novella "Matt. 18.20" i norskklassa. Ho vart skreven av Tor Åge Bringsverd, ein norsk forfattar frå Skien, født i 1939. Novella vart utgitt i samlinga 'Rundt solen i ring' i 1967, som reknes som Bringsverds debut. Novella handlar om ein mørkhuda mann som kjem inn i ei kvit kyrkje under ei gudsteneste, og som etter mykje styr blir kasta ut av kyrkjetenaren. Den mørkhuda verken sa eller gjorde noko i mot.

Novella er skreven på bokmål i tredjeperson og i nåtid. Det er ein sterk novelle med mange gode skildringar og replikkar, og eg trur ikkje ein kan unngå og synes synd på den mørkhuda mannen. Verkemiddel som blir brukt er mellom anna metaforar, til dømes kallar dei det ein "forhekselse"/ forheksing at alle vart stille når den mørkhuda kom inn. Oppattaking er også et verkemiddel i novella. Fleire av menneskjene i kyrkja forsett å tale nedlatande ovanfor den mørke mannen, og gjer uhyggelege ting mot han. Dei slår, spyttar, kallar han for ein svart 'gærning' og 'dumming' og har mange fordommar mot han. "Negeren var fortsatt taus, men øynene var blanke av tårer". Eg følte verkeleg at vart litt irritert når eg las det, ikkje på grunn av negeren, men på grunn av korleis dei andre oppførte seg mot han. Eit utdrag frå Bibelen (Matt. 18.20) er eit anna verkemiddel.

Ein viktig tråd ein kan trekke til novella er Bibelen og Jesus. Fordi den mørkhuda i novella nettopp er Jesus! Og det veit ikkje kyrkjefolket. Viss dei hadde gjort det, hadde dei oppført deg heilt annleis. Det er i alle fall ein måte å tolke novella på. Det er ulike skildringar som tyder på at han er Jesus, men ein forstår det eigentleg ikkje før heilt mot slutten av novella. Det er det som er vendepunktet. Siste setning seier; "Han hadde et dypt sår i hver håndflate - som om noen hadde moret seg med å drive nagler gjennom dem. Stakkars jævel!".

Eg trur temaet i novella er diskriminering, for det er noko som har vore like vanleg før som no. Jesus vart på ein måte diskriminert han og?! Ein kan trekke mange trådar, til dømes vart Martin Luther King også diskriminert på grunn av hudfarga, slik som mannen i denne novella. 'Matt. 18.20' illustrerer for meg korleis samfunnet kan vere, korleis det er og korleis det har vore. Kan ein unngå det?

Eg likte novella veldig godt, men synst det har vore litt vanskeleg å tolke og skrive om ho. Ein kan lese mykje mellom linjene, og det er ikkje alltid ein klarer det.

Ingvild

Foto: Tearsandrain på Flickr